PENGUMUMAN pelaburan strategik bernilai kira-kira RM11.1 bilion di Terengganu membawa prospek besar kepada ekonomi negeri. Namun, angka itu sahaja belum menjawab persoalan utama rakyat: Berapa banyak pelaburan sudah dimuktamadkan, bila projek akan beroperasi dan apakah manfaat yang akan diterima masyarakat setempat?

Laporan TRDI bertarikh 28 September menyenaraikan peluasan Pelabuhan Kemaman bernilai RM3.1 bilion, pembangunan Kerteh Terengganu Industrial Park (KTIP) bernilai RM6 bilion dan projek solar terapung di Tasik Kenyir bernilai RM1.96 bilion. Nilai spurline ECRL ke pelabuhan, sebanyak RM50.7 juta, turut dikira dalam jumlah keseluruhan.

Bagaimanapun, laporan itu tidak memperincikan pecahan sumber pembiayaan, jumlah yang sudah dibelanjakan atau bahagian kos yang ditanggung Terengganu Inc dan rakan projeknya. Tanpa maklumat tersebut, orang ramai sukar membezakan antara nilai projek yang diumumkan, pelaburan yang telah memperoleh komitmen pembiayaan dan perbelanjaan yang benar-benar sudah berlaku.

Skop KTIP juga memerlukan penjelasan. Terengganu Inc pada 2022 mengumumkan projek taman perindustrian itu bernilai RM680 juta, sedangkan laporan terbaru meletakkan nilainya pada RM6 bilion. Perbezaan itu mungkin melibatkan skop pembangunan atau pelaburan industri yang lebih luas, tetapi kerajaan negeri dan Terengganu Inc wajar menerangkan bagaimana kedua-dua angka itu berkait.

Bagi Pelabuhan Kemaman, peningkatan kapasiti kepada 30 juta tan metrik setahun ialah sasaran yang bergantung pada pelaksanaan berfasa. EPIC menyatakan kapasiti pelabuhan dijangka meningkat secara berperingkat dan mencapai 30 juta tan setahun menjelang 2030. Maka, ukuran kemajuan perlu merangkumi jadual kerja, perbelanjaan semasa dan pertumbuhan penggunaan pelabuhan, bukan sasaran akhir semata-mata.

Begitu juga projek solar Tasik Kenyir. TNB mengesahkan projek perintis solar terapung berkapasiti 100 kilowatt dilancarkan pada 2025, manakala laporan TRDI menyebut projek berskala 595 MWac. Perbezaan skala ini menjadikan butiran fasa pembangunan, kelulusan, pembiayaan dan jadual operasi penting untuk diterangkan kepada umum.

Kerajaan negeri perlu menerbitkan kemas kini berkala bagi setiap projek, termasuk sumber dana, status kelulusan, jadual pelaksanaan, sasaran pekerjaan dan peluang kepada kontraktor tempatan. Bagi projek yang memberi kesan kepada kawasan sekitar, penilaian alam sekitar dan langkah menangani kesan kepada komuniti juga perlu dijelaskan.

Nilai RM11.1 bilion menunjukkan skala cita-cita pembangunan Terengganu. Namun, kejayaannya hanya dapat dinilai apabila projek bergerak mengikut jadual, beroperasi secara mampan dan menghasilkan manfaat yang boleh diukur untuk rakyat. Ketelusan tentang status dan pulangan projek perlu bergerak seiring dengan pengumuman angka besar.