Amanah, keadilan dan kelayakan pemimpin ialah prinsip penting dalam pentadbiran. Namun, apabila prinsip itu digunakan untuk menyamakan Perjanjian Keyakinan dan Perbekalan (CSA) dengan ‘pendekatan Dajjal’, persoalan yang perlu dijawab ialah apakah bukti khusus bahawa perjanjian tersebut melibatkan penipuan, paksaan atau pengkhianatan amanah?
Dalam kenyataan Minda Presiden Pas bertajuk ‘Tempias Dajjal Sudah Tiba’, Abdul Hadi Awang memetik hadis mengenai urusan yang diserahkan kepada orang tidak layak, sebelum mengaitkan CSA dengan usaha mengekalkan kuasa melalui ‘sogokan kesenangan’.
Hujah itu bergerak daripada prinsip agama yang umum kepada kesimpulan politik yang khusus, tetapi tidak menunjukkan bagaimana kandungan CSA membuktikan kesimpulan tersebut.
Hadis Sahih al-Bukhari yang dipetik menegaskan bahaya apabila kuasa diserahkan kepada pihak yang tidak layak. Ia memberikan asas untuk menilai kepimpinan dan pentadbiran.
Namun, hadis itu tidak menyebut CSA atau membuktikan bahawa Ahli Parlimen yang menandatanganinya tidak layak. Penilaian seperti itu memerlukan bukti mengenai tindakan, prestasi dan syarat perjanjian berkenaan.
CSA pada asasnya ialah aturan sokongan di Parlimen, khususnya berkaitan usul keyakinan dan rang undang-undang perbekalan. Kandungan perjanjian boleh berbeza, dan perjanjian seperti ini tidak semestinya menjadikan pihak yang menyokong sebahagian daripada kerajaan atau mewajibkan mereka menyokong setiap dasar.
Dalam kes Malaysia, laporan awam mengenai CSA yang dimeterai pada 29 Oktober menyatakan 13 Ahli Parlimen akan menyokong Belanjawan 2027 dan pentadbiran kerajaan hingga akhir penggal semasa.
Perjanjian itu turut dikaitkan dengan cadangan mengehadkan tempoh Perdana Menteri kepada dua penggal, memisahkan peranan Peguam Negara dan Pendakwa Raya, serta pemberian peruntukan pembangunan kawasan setara dengan Ahli Parlimen kerajaan.
Butiran itu membuka ruang untuk pertanyaan yang wajar, adakah teks perjanjian diterbitkan sepenuhnya, bagaimanakah peruntukan kawasan dikira dan diaudit, serta apakah ukuran untuk memastikan kawasan yang tidak menyertai CSA tidak dianaktirikan?.
Soalan ini boleh dijawab dengan dokumen, formula dan data. Tetapi kewujudan peruntukan atau rundingan politik sahaja belum membuktikan bahawa wang awam digunakan sebagai sogokan atau rakyat dipaksa menerima kerajaan tertentu.
Kenyataan Hadi membina gambaran bahawa CSA ialah urus niaga kuasa, sokongan politik ditukar dengan peruntukan, lalu disamakan dengan sogokan. Namun, peruntukan kawasan juga boleh menjadi saluran pembangunan untuk penduduk.
Penilaian sebenar perlu melihat tujuan, jumlah, kriteria pengagihan dan mekanisme pemantauan bukan sekadar siapa yang menandatangani perjanjian.
Prinsip bahawa kerajaan mesti berkhidmat kepada semua rakyat tanpa mengira pilihan politik adalah asas demokrasi. Tetapi prinsip itu tidak menolak keperluan kerajaan mendapatkan kepercayaan Dewan Rakyat.
Perlembagaan Persekutuan menetapkan bahawa Perdana Menteri yang tidak lagi mendapat kepercayaan majoriti perlu meletakkan jawatan Jemaah Menteri, melainkan Parlimen dibubarkan atas permintaannya.
Maka, usaha membina sokongan di Parlimen ialah sebahagian daripada proses politik; persoalan yang patut diuji ialah sama ada syaratnya telus dan manfaatnya adil.
Analogi Hadi tentang seorang suami yang tidak perlu menandatangani aku janji untuk menunaikan nafkah menegaskan bahawa tanggungjawab kerajaan sudah wujud.
Namun, analogi itu tidak menjawab tujuan perjanjian antara wakil rakyat: menetapkan komitmen, tempoh dan syarat sokongan. Tanggungjawab kerajaan kepada rakyat dan cara kerajaan mengekalkan sokongan di Dewan ialah dua persoalan yang berkait, tetapi tidak serupa.
Lebih besar kesannya ialah penggunaan istilah ‘Dajjal’. Perkataan itu menaikkan pertikaian dasar menjadi pertarungan moral dan keagamaan. Pembaca tidak lagi hanya diajak meneliti sama ada syarat CSA adil.mereka didorong melihat perjanjian itu sebagai lambang penipuan dan ancaman.
Tetapi analogi yang berat tidak boleh menggantikan bukti tentang paksaan, penipuan atau layanan tidak adil.
Kritikan terhadap CSA akan lebih meyakinkan jika menumpukan perkara yang boleh disahkan, penerbitan teks penuh, formula agihan peruntukan, layanan kepada semua kawasan dan kemajuan pembaharuan yang dijanjikan.
Jika ada kawasan dinafikan dana atau syarat perjanjian digunakan untuk menekan wakil rakyat, buktikan melalui rekod dan klausa yang berkenaan.
Amanah dan keadilan memang tidak boleh dijadikan slogan untuk mana-mana pihak. Namun, prinsip itu juga tidak wajar digunakan untuk melabel suatu perjanjian sebagai pendekatan Dajjal tanpa menunjukkan bukti yang menyokongnya.
Dalam perbahasan awam, kekuatan hujah bukan pada beratnya label, tetapi pada ketepatan fakta dan kesediaan menguji dakwaan dengan ukuran yang sama.
