‘PERPADUAN Ummah’ ialah antara slogan paling kerap diulang oleh Pas dalam dua dekad terakhir. Ia kedengaran mulia, menyentuh emosi umat Islam dan memberikan gambaran bahawa Pas ialah parti yang sentiasa mencari titik persamaan demi kepentingan agama dan bangsa.

Pemerhati politik, Ahmad Mursi berkata, dalam politik slogan bukan ukuran utama. Rekod dan tindakan jauh lebih penting daripada retorik.

Di sinilah muncul paradoks besar yang sukar dijawab Pas.

Sepanjang era kepimpinan Tan Sri Abdul Hadi Awang, Pas telah melalui pelbagai episod kerjasama politik yang berakhir dengan perpisahan.

Bermula dengan Barisan Alternatif, kemudian Pakatan Rakyat, Gagasan Sejahtera, Muafakat Nasional dan akhirnya Perikatan Nasional.

Nama berubah, logo berubah, rakan berubah, tetapi satu perkara kekal: hubungan politik yang tidak bertahan lama.

Sudah tentu Pas mempunyai alasan tersendiri bagi setiap perpecahan tersebut.

Namun apabila perkara yang sama berlaku berulang kali, rakyat berhak bertanya satu soalan mudah: adakah masalahnya sentiasa orang lain?

Dalam kehidupan biasa, jika sebuah perkahwinan gagal, mungkin kedua-dua pihak mempunyai kelemahan masing-masing.

Jika lima kali hubungan berakhir dengan perceraian, orang ramai pasti mula melihat corak yang berulang.

Politik tidak jauh bezanya.
Pas sering menampilkan dirinya sebagai mangsa pengkhianatan rakan-rakan politik.

Tetapi hakikatnya, hampir setiap koalisi yang pernah disertai akhirnya berdepan konflik yang berpunca daripada perbezaan hala tuju dan ketidakmampuan mencapai kesepakatan bersama.

Lebih menarik, Pas sering bercakap mengenai konsep syura sebagai asas pentadbiran dan kepimpinan. Syura sepatutnya membawa maksud perundingan, perbincangan dan keputusan secara kolektif.

Namun pengkritik melihat amalan yang berlaku tidak semestinya selari dengan prinsip yang disebut.

Apa gunanya mesyuarat jika keputusan akhirnya boleh diketepikan? Apa gunanya perundingan jika pandangan pihak lain hanya diterima apabila bersetuju dengan kehendak sendiri?

Soalan-soalan ini mungkin tidak selesa untuk dijawab, tetapi ia tetap wujud dalam ruang politik negara.
Lebih besar daripada itu ialah persoalan mengenai keikhlasan slogan ‘Perpaduan Ummah’ itu sendiri.

Selama puluhan tahun, Pas dan UMNO bertembung dalam pertarungan politik yang bukan sekadar soal dasar, tetapi turut melibatkan sentimen agama yang mendalam.

Generasi lama masih mengingati bagaimana perbezaan politik pernah memisahkan masyarakat Melayu sehingga ke peringkat keluarga dan komuniti.

Kini, apabila Pas bercakap mengenai perpaduan dengan UMNO, rakyat tentu tertanya-tanya: jika UMNO benar-benar memperjuangkan Melayu dan Islam seperti yang diakui oleh pimpinan Pas hari ini, mengapa naratif permusuhan itu dibina begitu lama?

Persoalan ini penting kerana ia menyentuh soal kredibiliti politik.
Jika dahulu UMNO dianggap musuh kepada perjuangan Islam, mengapa hari ini ia boleh menjadi rakan? Jika hari ini UMNO diiktiraf sebagai pejuang Melayu-Islam, adakah tuduhan-tuduhan lampau selama berdekad-dekad itu satu kesilapan?

Pas tidak boleh mengharapkan rakyat melupakan persoalan-persoalan tersebut begitu sahaja.

Perpaduan sebenar bukan lahir daripada slogan. Ia lahir daripada sikap yang konsisten, kesediaan berkompromi dan kemampuan menghormati pandangan pihak lain walaupun berbeza pendapat.

Malangnya, sejarah politik Pas menunjukkan bahawa membina hubungan mungkin mudah, tetapi mengekalkannya jauh lebih sukar.

Akhirnya, rakyat akan membuat penilaian mereka sendiri.
Adakah Pas benar-benar parti yang memperjuangkan perpaduan ummah?
Atau adakah ‘Perpaduan Ummah’ sekadar slogan yang dilaungkan ketika memerlukan rakan, sebelum akhirnya berakhir dengan satu lagi episod perceraian politik?

Itulah persoalan yang terus menghantui Pas hingga ke hari ini. Bukan kerana ditanya oleh musuh, tetapi kerana rekod politiknya sendiri.