TERENGGANU wajar diberi pengiktirafan kerana menduduki tempat pertama dalam Malaysia Open Budget Index (MyOBI) 2026 bagi ketelusan belanjawan. Namun, pencapaian itu perlu dibaca berdasarkan perkara yang benar-benar diukur, bukan diperluas menjadi bukti bahawa seluruh pentadbiran negeri berada pada kedudukan teratas dalam integriti dan bebas daripada kelemahan.
Poster yang mempromosikan SG4 Business & Economic Forum 2026 menyebut bahawa negeri-negeri SG4 bukan sahaja kaya dengan tanah dan sumber, malah “pengurusan wangnya juga bersih”.
Ia kemudian mengajak pembaca melihat “laporan audit terkini” yang kononnya meletakkan Terengganu di tempat teratas kerana pentadbirannya telus, amanah dan berintegriti.
Di sinilah dakwaan itu memerlukan penjelasan. Kedudukan pertama Terengganu yang dapat disahkan datang daripada MyOBI 2026, penilaian oleh Institut Demokrasi dan Hal Ehwal Ekonomi (IDEAS). Indeks tersebut menilai ketersediaan maklumat belanjawan, pengawasan Dewan Undangan Negeri (DUN) dan peluang penyertaan awam dalam proses belanjawan.
Ia bukan penarafan menyeluruh tentang integriti kerajaan negeri atau ukuran bahawa pentadbiran bebas daripada salah laku.
Perbezaan itu penting kerana poster menyebut “laporan audit”, sedangkan ia tidak menamakan laporan, tahun atau ukuran yang menjadi asas kepada dakwaan “tempat paling atas”. Audit dan MyOBI mempunyai skop berlainan. Audit memeriksa penyata kewangan, pematuhan atau program tertentu; MyOBI menilai keterbukaan maklumat dan proses belanjawan.
Rekod audit Terengganu bagi penyata kewangan tahun 2024 memang positif. Jabatan Audit Negara mengeluarkan Pendapat Tanpa Teguran, dan Terengganu ialah satu daripada empat negeri yang menerima pendapat tersebut bagi tahun berkenaan.
Itu pencapaian yang wajar diiktiraf, tetapi pendapat audit terhadap penyata kewangan tidak dengan sendirinya membuktikan bahawa semua aspek pentadbiran bersih daripada isu atau bahawa negeri itu “paling berintegriti” berbanding negeri lain.
Laporan Ketua Audit Negara 2/2026 pula meliputi penyata kewangan kerajaan negeri bagi tahun 2025 dan hasil audit lain. Laporan itu membentangkan dapatan untuk semua 13 negeri, dengan pendapat audit yang berbeza-beza.
Ia bukan sebuah liga yang menyusun negeri mengikut tahap integriti. Maka, jika poster merujuk kepada laporan audit sebagai asas kedudukan “paling atas”, pembaca wajar bertanya; laporan yang mana, dan apakah ukuran yang digunakan?
MyOBI sendiri memberi gambaran yang lebih terperinci daripada slogan pada poster. IDEAS menyatakan bahawa tiada negeri menerbitkan semua dokumen belanjawan penting tepat pada masanya, sementara peluang penyertaan awam dalam proses belanjawan masih terhad.
Penilaian bagi Terengganu juga merekodkan bahawa Jawatankuasa Kira-kira Wang Kerajaan DUN tidak memeriksa laporan audit 2023 dalam tempoh yang dinilai, dan DUN bersidang selama sembilan hari pada 2025. Maklumat itu bukan bukti berlakunya salah laku, tetapi ia menunjukkan bahawa keterbukaan dokumen dan pengawasan legislatif perlu dinilai bersama sebelum membuat kesimpulan luas tentang tadbir urus.
Justeru, pengiktirafan terhadap Terengganu tidak perlu dinafikan. Kedudukan pertama dalam MyOBI ialah satu pencapaian yang nyata. Namun, ketelusan belanjawan, pendapat audit dan integriti pentadbiran ialah perkara berkaitan tetapi tidak sama. Menyamakan ketiga-tiganya tanpa menyatakan batas penilaian boleh memberi gambaran yang lebih besar daripada bukti yang dikemukakan.
Poster promosi ekonomi tentu bertujuan membina keyakinan pelabur dan menonjolkan potensi SG4. Tetapi keyakinan yang kukuh datang daripada maklumat yang boleh diperiksa: dokumen belanjawan yang lengkap dan diterbitkan tepat pada waktunya, dapatan audit yang dijelaskan, tindakan susulan yang dilaporkan serta pengawasan DUN yang berfungsi.
Terengganu boleh berbangga dengan kedudukan pertamanya dalam MyOBI. Pada masa yang sama, semua dakwaan tentang integriti wajar disandarkan pada ukuran yang tepat dan bukti yang dinyatakan dengan jelas. Itulah beza antara promosi yang meyakinkan dengan penilaian tadbir urus yang benar-benar telus.
