PENEGASAN Jabatan Pendaftaran Pertubuhan Malaysia (RoS) bahawa pendaftaran Perikatan Nasional (PN) tidak dibatalkan tidak sepatutnya digunakan untuk mengecilkan hakikat bahawa gabungan tersebut dilaporkan dikenakan perintah penggantungan semua kegiatan.

Pembatalan pendaftaran dan penggantungan kegiatan merupakan dua perkara berbeza. PN mungkin masih wujud sebagai sebuah pertubuhan berdaftar, tetapi perintah menggantung kegiatannya tetap membawa persoalan serius terhadap pematuhan, pentadbiran serta keupayaan kepimpinannya mengurus organisasi.

Perkembangan ini menjadi ujian besar kepada Pengerusi PN, Datuk Seri Dr Ahmad Samsuri Mokhtar. Sebagai pemimpin tertinggi gabungan itu, beliau tidak memadai sekadar menegaskan bahawa PN belum dibatalkan.

Sebaliknya, Samsuri perlu menjawab persoalan pokok: Apakah sebab penggantungan tersebut, apakah ketidakpatuhan yang perlu diperbetulkan dan berapa lama proses pemulihan dijangka mengambil masa?

Setakat maklumat yang dipaparkan dalam laporan berkenaan, alasan khusus, tempoh penggantungan, skop kegiatan yang terlibat serta syarat yang ditetapkan RoS belum dijelaskan. Oleh itu, tidak wajar mana-mana pihak membuat kesimpulan bahawa PN telah dibubarkan atau secara automatik hilang kelayakan menyertai pilihan raya.

Namun begitu, kekurangan maklumat tersebut tidak melepaskan kepimpinan PN daripada tanggungjawab untuk memberikan penjelasan.

Imej teknokrat Samsuri kini diuji

Samsuri ditampilkan oleh PN sebagai pemimpin profesional, sederhana dan berorientasikan penyelesaian. Penggantungan ini menjadi peluang untuk membuktikan bahawa imej tersebut disokong oleh kemampuan sebenar mengendalikan krisis.

Jika perintah itu berpunca daripada masalah dokumentasi, mesyuarat, pelaporan, pindaan perlembagaan atau pertikaian dalaman, kepimpinan PN perlu menjelaskan bagaimana perkara tersebut boleh berlaku dalam sebuah gabungan yang bercita-cita mengambil alih pentadbiran negara.

Persoalannya mudah: Jika tatakelola gabungan sendiri gagal dipastikan teratur, atas asas apakah rakyat harus yakin PN mampu mengurus sebuah kerajaan yang jauh lebih besar dan kompleks?

Walaupun kesilapan pentadbiran mungkin dilakukan oleh sekretariat atau berlaku sebelum Samsuri mengambil alih jawatan pengerusi, tanggungjawab untuk menyelesaikannya kini berada di bahunya.

Beliau boleh membezakan antara pihak yang menyebabkan masalah dengan pihak yang bertanggungjawab membetulkannya. Namun, sebagai pengerusi, beliau tidak boleh melepaskan kedua-duanya kepada pegawai bawahan semata-mata.

Jangan berlindung di sebalik naratif penganiayaan

Tindakan pertama PN tidak sepatutnya menuduh campur tangan atau tekanan politik tanpa mengemukakan bukti.

Naratif bahawa pembangkang sedang dianiaya mungkin mendapat sambutan dalam kalangan penyokong tegar, tetapi pengundi atas pagar mahu melihat dokumen, kronologi dan langkah penyelesaian yang jelas.

Sekiranya PN percaya tindakan RoS tidak berasas, Samsuri perlu mengemukakan representasi, rayuan atau mencabarnya melalui saluran undang-undang. Tuduhan politik semata-mata tidak boleh menggantikan proses tersebut.

Pada masa sama, RoS juga perlu bertindak secara telus dan adil dengan menjelaskan asas perintah berkenaan. Hak pembangkang untuk berorganisasi mesti dihormati, tetapi setiap pertubuhan politik tetap tertakluk kepada undang-undang dan kewajipan pematuhan yang sama.

Sejauh mana Samsuri benar-benar menguasai PN?

Krisis ini turut menguji kedudukan sebenar Samsuri dalam struktur PN.

Beliau perlu membuktikan bahawa beliau mempunyai kuasa dan kewibawaan untuk menyelaraskan Pas,Bersatu serta parti komponen lain; mengarahkan sekretariat; menyelesaikan sebarang pertikaian; dan memastikan semua keputusan gabungan mematuhi perlembagaannya.

Jika parti-parti komponen mengeluarkan kenyataan bercanggah atau saling menuding jari, keadaan itu akan memperlihatkan bahawa perubahan pengerusi hanya menukar wajah PN, bukan membaiki kelemahan strukturnya.

Sebaliknya, tindakan pantas dan tersusun boleh membantu Samsuri menunjukkan bahawa beliau benar-benar mampu memimpin gabungan tersebut.

Antara tindakan yang perlu dilakukan ialah menubuhkan pasukan khas pematuhan dan undang-undang, mendapatkan alasan lengkap daripada RoS, mengadakan mesyuarat kepimpinan yang sah serta menetapkan seorang jurucakap rasmi bagi mengelakkan kekeliruan.

PN juga wajar mendedahkan kronologi isu, tindakan pembetulan dan garis masa penyelesaian setakat yang dibenarkan undang-undang. Audit dalaman terhadap pengurusan sekretariat perlu dijalankan supaya masalah sama tidak berulang.

Standard sama mesti dikenakan terhadap PN

PN sering menuntut kerajaan menjunjung integriti, ketelusan dan tatakelola yang baik. Oleh itu, gabungan tersebut perlu bersedia dinilai menggunakan standard yang sama.

Tidak konsisten sekiranya PN mendesak kerajaan menjelaskan setiap kelemahan pentadbiran, tetapi apabila gabungannya sendiri dikenakan tindakan, jawapan yang diberikan hanya bahawa pendaftarannya masih belum dibatalkan.

Status pendaftaran bukan jawapan kepada persoalan mengapa semua kegiatan PN digantung.

Samsuri kini berdepan pilihan penting. Beliau boleh melihat isu ini sebagai serangan politik dan menggerakkan sentimen penyokong, atau menghadapinya sebagai ujian tadbir urus yang memerlukan fakta, akauntabiliti serta penyelesaian.

Bagi seorang pemimpin yang mahu dipersembahkan sebagai calon nasional, ukuran sebenar bukanlah kemampuannya mengurus persepsi ketika keadaan tenang. Ukurannya ialah keberanian menjelaskan masalah, menerima tanggungjawab dan memulihkan organisasi ketika berdepan krisis.

Selagi sebab penggantungan, pihak yang bertanggungjawab, tindakan pembetulan dan tempoh penyelesaian belum diterangkan, penegasan bahawa “PN masih berdaftar” hanya menjawab persoalan paling kecil—sedangkan persoalan terbesar mengenai kemampuan Samsuri memimpin masih terbuka.