KUCHING – Lonjakan harga pasaran minyak antarabangsa susulan ketegangan di Selat Hormuz telah menyebabkan harga sebenar diesel di peringkat global kini menghampiri paras RM5 seliter. 

Bagaimanapun, pelaksanaan penyasaran subsidi diesel oleh kerajaan dilihat sebagai langkah kritikal bagi mengimbangi kelestarian kewangan negara tanpa meminggirkan keperluan mendesak rakyat, terutamanya di Sabah dan Sarawak.

Penyelaras Program Master Business Administration (MBA) di University of Technology Sarawak (UTS), Dr. Abdul Hayy Haziq Mohamad berkata, walaupun Malaysia tidak terlibat secara langsung dalam konflik di Timur Tengah, kesan rantaian lonjakan harga minyak global tetap dirasai oleh rakyat di negara ini.

Beliau menjelaskan bahawa penyusutan nilai mata wang tempatan berbanding dolar Amerika Syarikat serta spekulasi pasaran telah melonjakkan kos import minyak secara drastik.

“Jika mengikut harga pasaran dunia yang ditukar kepada nilai mata wang kita, harga sebenar diesel pada masa kini mencecah hampir RM5 seliter. Bagi mengurangkan beban ini, kerajaan terpaksa menggunakan hasil pendapatan negara, termasuk kutipan cukai dan eksport, untuk menampung kenaikan harga tersebut melalui pemberian subsidi berterusan,” katanya.

Rasionalisasi bersasar Semenanjung dan pengecualian Borneo

Namun begitu, Ketua Pusat Penyelidikan CONTRIBUTE UTS itu menegaskan bahawa kerajaan tidak mampu untuk terus menanggung subsidi pukal yang terlalu tinggi. Langkah rasionalisasi secara bersasar terpaksa diambil bagi memastikan kewangan negara kekal stabil dan tidak terjejas teruk akibat manipulasi pasaran antarabangsa.

Menurut beliau, pengapungan harga di Semenanjung Malaysia memperlihatkan subsidi diesel secara menyeluruh tidak lagi ditanggung oleh pihak kerajaan.

“Sebaliknya, kemudahan subsidi tersebut kini hanya dikhususkan kepada syarikat komersial dan sektor pengangkutan tertentu sahaja bagi mengawal kos operasi perniagaan.

“Hal ini sangat berbeza dengan situasi di Sabah dan Sarawak, di mana penduduknya masih terus menikmati kemudahan subsidi diesel sepenuhnya tanpa sebarang pengehadan atau pengapungan harga.

Abdul Hayy Haziq menyifatkan pengekalan subsidi diesel di wilayah Borneo sebagai satu keputusan yang amat tepat, adil, dan bersesuaian dengan realiti sosioekonomi serta geografi setempat.

“Majoriti penduduk di Sabah dan Sarawak, terutamanya di kawasan pedalaman, perlu menempuh perjalanan jarak yang sangat jauh. Oleh sebab itu, mereka amat bergantung kepada kenderaan pacuan empat roda (4×4) yang menggunakan bahan api diesel sebagai mod pengangkutan utama.

“Selain itu, purata pendapatan atau kemampuan kewangan penduduk di luar bandar Borneo tidak sebesar penduduk di bandar-bandar utama, menjadikan subsidi diesel ini satu keperluan mutlak bagi kelangsungan hidup mereka,” jelasnya panjang lebar.

Kawal kos sektor makanan dan pertanian

Mengulas lanjut, beliau mengatakan pengurusan harga diesel yang strategik ini penting bagi mengelakkan berlakunya kesan rantaian yang lebih besar kepada kos sara hidup rakyat.

Ujarnya, kenaikan kos dalam industri minyak dan gas telah pun memicu peningkatan mendadak harga bahan kimia pertanian seperti ammonia dan sulfur, yang akhirnya melonjakkan harga baja di pasaran. 

“Jika harga diesel yang digunakan untuk logistik dan jentera pertanian tidak dikawal dengan baik melalui kaedah subsidi bersasar ini, kos operasi sektor pertanian akan menjadi semakin parah, yang kelak akan mengakibatkan lonjakan harga barang makanan asas secara mendadak di pasaran,” jelas beliau lagi.