AHMAD NIZAM HAMID

KEBELAKANGAN ini, liputan media dan ulasan umum terhadap permohonan Perdana Menteri untuk merujuk persoalan perlembagaan kepada Mahkamah Persekutuan dalam kes sivil yang melibatkan Yusoff Rawther telah menimbulkan kekeliruan yang ketara. Dakwaan bahawa Perdana Menteri sedang cuba mendapatkan “kekebalan peribadi” daripada tindakan undang-undang bukan sahaja tidak tepat, malah menyesatkan. Permohonan ini bukan untuk melarikan diri daripada tanggungjawab, tetapi bertujuan mendapatkan penjelasan prinsip berhubung tafsiran Perlembagaan Persekutuan.

Isu sebenar kes ini

Melalui permohonan rasmi di bawah Perkara 128(2) Perlembagaan Persekutuan dan Perintah 92 Kaedah 4, Kaedah-Kaedah Mahkamah 2012, pasukan undang-undang Perdana Menteri meminta Mahkamah Tinggi untuk merujuk beberapa persoalan perlembagaan kepada Mahkamah Persekutuan. Soalan-soalan tersebut tidak bertujuan untuk memberikan kekebalan daripada sebarang tindakan sivil, sebaliknya berkisar pada isu lebih besar—sama ada dakwaan berunsur peribadi terhadap seorang Perdana Menteri, yang berlaku sebelum beliau menjawat jawatan, boleh dibenarkan untuk diteruskan jika ia berpotensi mengganggu keupayaannya mentadbir kerajaan secara berkesan.

Mengapa perkara ini penting?

Kes ini tidak berlaku dalam ruang kosong. Plaintif bukan orang kebanyakan—beliau kini sedang berdepan pendakwaan jenayah melibatkan kesalahan dadah dan senjata api serta sedang ditahan reman. Laporan terdahulu mengenai dakwaannya telah pun disiasat dan ditutup oleh Jabatan Peguam Negara kerana tiada asas untuk tindakan lanjut.

Dengan latar belakang ini, timbul persoalan sama ada kes ini bertujuan menuntut keadilan, atau sekadar menjadi alat politik untuk menekan dan memalukan pemimpin negara. Sekiranya Perdana Menteri ditarik ke dalam proses litigasi sivil yang panjang dan sensasi, berasaskan dakwaan lama sebelum beliau menjadi ahli pentadbiran, apakah kesannya terhadap keupayaan beliau mengurus negara?

Bukan kekebalan dalam erti kata konvensional

Perdana Menteri tidak menuntut kekebalan mutlak daripada undang-undang—kerana hakikatnya, kekebalan seperti itu tidak wujud bagi mana-mana pemimpin politik Malaysia. Perkara 183 Perlembagaan, yang sering disalah petik, hanya terpakai kepada Yang di-Pertuan Agong dan Raja-Raja negeri, bukan kepada Perdana Menteri.

Sebaliknya, permohonan ini menimbulkan persoalan sama ada prinsip-prinsip perlembagaan seperti pengasingan kuasa, hak asasi, dan fungsi cabang eksekutif negara boleh terganggu sekiranya saman sivil berunsur politik dibiarkan berlarutan terhadap Perdana Menteri yang sedang berkhidmat, tanpa tapisan atau semakan kehakiman sewajarnya.

Ini bukan soal untuk lari daripada undang-undang—ini soal mencari kerangka perlembagaan yang adil dan berfungsi.

Perbincangan Perlembagaan yang wajar

Persoalan yang dibangkitkan bukan perkara remeh atau bersifat kepentingan peribadi. Ia menyentuh soal:

• Sama ada mahkamah mempunyai tanggungjawab untuk menilai terlebih dahulu saman-saman yang mungkin bersifat penyalahgunaan proses demi tujuan politik;
• Sama ada tindakan undang-undang sebegini boleh menjejaskan prinsip pengasingan kuasa yang menjadi tunjang Perlembagaan;
• Sama ada terdapat kewajipan perlembagaan untuk memastikan Perdana Menteri dapat menjalankan tugas eksekutif tanpa gangguan strategik melalui litigasi sivil.
  Isu-isu ini wajar ditentukan oleh Mahkamah Persekutuan, kerana ia menyentuh asas pembinaan sistem kenegaraan dan kehakiman kita.

Serahkan kepada Mahkamah

Permohonan ini bukan bertujuan untuk membatalkan saman sivil secara automatik. Ia hanya meminta agar mahkamah tertinggi negara diberi peluang menentukan bagaimana Perlembagaan terpakai dalam keadaan yang belum pernah berlaku sebelum ini.

Membingkainya sebagai “permohonan kekebalan” adalah penyederhanaan yang berlebihan dan menjejaskan wacana awam. Isu sebenar adalah prinsip, bukan persepsi. Mahkamah harus diberikan ruang untuk membuat pertimbangan sewajarnya tanpa tekanan media atau pengaruh politik yang memutarbelitkan fakta.

Penulis adalah peguam bela dan terlibat aktif dalam wacana perlembagaan Malaysia