KUCHING – Warisan Old Kuching bukan hanya tertumpu pada bangunan dan tapak bersejarah, malah turut merangkumi kelestarian cerita, memori, budaya serta pengalaman masyarakat yang diwarisi merentas generasi.

Pendekatan komprehensif itu diterapkan menerusi program Cultural Mapping – Voices of Old Kuching 2026 yang menghimpunkan komuniti, belia dan warga akademik bagi mengenal pasti serta mendokumentasikan khazanah warisan di lapan perkampungan Melayu di kawasan berkenaan.

Program yang berlangsung pada Sabtu dan Ahad lalu itu merupakan antara inisiatif di bawah Old Kuching Smart Heritage (OKSHE) dan Kementerian Pelancongan, Industri Kreatif dan Seni Persembahan (MTCP) Sarawak, dengan kerjasama Universiti Malaysia Sarawak (UNIMAS).

Menurut kenyataan rasmi UNIMAS, program pemetaan budaya berasaskan komuniti itu melibatkan pelajar pascasiswazah Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan (FSSK), belia, pemimpin masyarakat serta penduduk setempat.

Inisiatif lapangan itu diketuai oleh Pensyarah Kanan Program Antropologi dan Sosiologi FSSK UNIMAS, Dr Nur Auni Ugong, dengan menggunakan pendekatan Participatory Cultural Mapping yang mengangkat peranan komuniti sebagai rakan utama dalam mendokumentasi dan mengesahkan warisan mereka.

“Pendekatan itu membolehkan warisan dilihat dalam konteks yang lebih luas, bukan sekadar bangunan atau tapak lama, tetapi turut merangkumi hubungan masyarakat dengan tempat, memori, budaya dan landskap yang membentuk identiti sesuatu komuniti.

“Kerja lapangan ini turut menjadi ruang pembelajaran hidup kepada pelajar untuk berinteraksi secara langsung dengan komuniti, memahami kaedah penyelidikan partisipatori serta menghubungkan ilmu akademik dengan realiti kehidupan masyarakat,” jelas kenyataan itu.

Sepanjang program, peserta telah menjalankan pelbagai sesi bersama narasumber merangkumi pengumpulan data lapangan, pemerhatian, dokumentasi fotografi serta pemetaan lokasi yang mempunyai nilai sejarah dan budaya.

Pemetaan berkenaan meliputi tiga aspek utama iaitu warisan ketara, warisan tidak ketara dan warisan semula jadi yang merangkumi adat, makanan tradisional, sejarah lisan, sungai serta landskap setempat.

Dalam pada itu, penganjuran program ini turut mendapat sokongan kepakaran daripada ICOMOS Malaysia menerusi Presidennya, Faisal Abd Rahman, khususnya melibatkan aspek metodologi pemetaan budaya.

Antara hasil yang disasarkan menerusi inisiatif ini ialah penyediaan profil sejarah dan warisan komuniti, inventori aset warisan, pangkalan data yang sistematik serta dokumentasi sejarah lisan.

Sebagai rekod, inisiatif Voices of Old Kuching merupakan acara pemanas badan menjelang penganjuran Perhimpunan Agung dan Simposium Saintifik ICOMOS Ke-22 yang dijadualkan berlangsung di Kuching pada 17 hingga 24 Oktober ini.