TSUNAMI boleh melanda dalam sekelip mata sebaik sahaja berlaku gempa bumi kuat. Di kawasan seperti Hawaii yang hampir keseluruhannya berhampiran pantai, setiap detik amat berharga apabila amaran tsunami dikeluarkan atau berlaku gegaran bumi.

Oleh itu, setiap individu perlu mempunyai pelan tindakan awal. Berikut ialah 10 langkah penting yang perlu diambil sekiranya berlaku amaran tsunami:

1. Kenal pasti zon pemindahan anda
Sebelum bencana berlaku, pastikan sama ada rumah, sekolah atau tempat kerja anda terletak dalam zon pemindahan tsunami. Jika ya, kenal pasti laluan terpantas ke kawasan selamat.

• Latih, hafal dan rancang. Pelan ini perlu diketahui dan dilatih oleh semua ahli keluarga.
• Simpan salinan peta dan laluan pemindahan dalam bentuk fizikal dan digital (telefon).

2. Bertindak segera selepas gegaran kuat
Jika berlaku gegaran lebih 20 saat dan anda berada berhampiran pantai, jangan tunggu amaran rasmi. Tinggalkan kawasan itu serta-merta dan terus menuju ke kawasan tinggi.

• Jangan berpatah balik untuk mengambil barang.
• Kenali tanda-tanda awal tsunami seperti air laut surut secara luar biasa atau bunyi gemuruh yang pelik dari arah laut.

3. Tinggalkan kawasan dengan berjalan kaki
Elakkan menggunakan kenderaan jika tiada dalam pelan awal. Jalan raya mungkin sesak atau rosak.

• Berjalan kaki lebih pantas dan selamat dalam situasi kecemasan.
• Pakai kasut yang sesuai untuk berjalan jauh dan pastikan laluan selamat daripada halangan seperti kabel elektrik atau struktur runtuh.

4. Naik ke kawasan tinggi
Gelombang tsunami boleh setinggi beberapa tingkat bangunan. Sasarkan untuk berada sekurang-kurangnya 30 meter dari aras laut atau sejauh 1.6 kilometer ke daratan – mana-mana yang lebih dekat dan selamat.

• Ikuti papan tanda “Tsunami Evacuation Route” jika ada.
• Sekiranya tiada bukit atau laluan ke kawasan tinggi, cari bangunan kukuh yang bertingkat dan naik ke tingkat paling atas.

5. Jauhi sungai dan saliran air
Gelombang tsunami juga boleh mengalir ke hulu sungai atau saliran yang bersambung ke laut.
Jauhi kawasan jambatan, pelabuhan dan saliran air. Teruskan bergerak sehingga benar-benar berada di luar zon bahaya.

• Elakkan berada di bawah jambatan atau struktur tinggi yang boleh runtuh akibat arus deras.

6. Dengar arahan pihak berkuasa
Bawa radio mudah alih atau radio HAM untuk mendapatkan maklumat terkini. Jangan bergantung kepada telefon atau internet yang mungkin terputus.

Ingat: Tsunami boleh berlaku dalam beberapa gelombang. Jangan kembali sehingga diberi kebenaran.

7. Kekal bersama keluarga dan buat semakan kehadiran
Setiap ahli keluarga perlu tahu lokasi pertemuan yang dipersetujui. Jika terpisah, pergi ke lokasi itu dan tunggu di sana.

• Ajar anak kecil untuk kenal nama penuh ibu bapa dan nombor telefon penting.

8. Bawa beg kecemasan (go-bag)
Sediakan beg kecemasan yang ringan dan mudah dibawa. Isinya termasuk makanan, air, lampu suluh, ubat-ubatan asas, radio, pakaian, dokumen penting dan wang tunai.
Pastikan beg ini sentiasa tersedia.

• Tambahan kandungan beg: Power bank, pelitup muka, pelindung hujan (ponco), ubat-ubatan khas (jika ada), salinan IC & sijil lahir anak.

9. Jangan pulang terlalu awal
Meskipun gelombang pertama sudah berlalu, kawasan masih berisiko dilanda gelombang susulan. Jalan raya mungkin rosak atau banjir, bangunan juga mungkin tidak selamat.
Tunggu sehingga pihak berkuasa mengesahkan keselamatan.

10. Rancang sekarang, bukan kemudian
Laut tidak akan menunggu anda bersedia. Bincang dengan keluarga, rancang ke mana perlu pergi dan bila. Lakukan latihan berkala.

Apabila saat sebenar tiba, anda tidak akan sempat berfikir – hanya bertindak.