KUALA LUMPUR – Menteri Dalam Negeri, Datuk Seri Saifuddin Nasution Ismail memberikan jaminan untuk penyelesaian muktamad berhubung isu kewarganegaraan Sabah.

Dalam ucapan penggulungan Rang Undang-undang Perlembagaan (Pindaan) 2024, beliau menyatakan persetujuannya dengan beberapa Ahli Parlimen Sabah, termasuk Datuk Seri Jeffrey Kitingan (GRS-Keningau), Datuk Seri Wilfred Madius Tangau (PH-Tuaran), dan Datuk Seri Shafie Apdal (Warisan-Semporna), yang telah menimbulkan kebimbangan mengenai perkara itu.

Saifuddin berkata, beliau akan menangani isu kerakyatan Sabah seterusnya dan meminta kerjasama kerajaan negeri dalam perkara itu.

“Berdasarkan bancian 2015 oleh Kawasan Keselamatan Khas Pantai Timur Sabah (Esscom), terdapat 29,000 orang Bajau Laut (perantau laut) di Sabah, dengan hanya 6,000 daripadanya adalah rakyat Malaysia. Ia sering digunakan untuk menunjukkan status sah dan pemastautin individu di Malaysia, terutamanya bagi mereka yang tidak memiliki dokumen kewarganegaraan rasmi,” katanya di Dewan Rakyat hari ini.

Saifuddin berkata kerajaan Sabah telah melakukan pelbagai usaha untuk melibatkan masyarakat tanpa kerakyatan, tetapi inisiatif ini tidak dihebahkan secara meluas.

“Kerajaan Sabah sedang bekerjasama dengan komuniti ini, terutamanya mereka yang ingin beralih daripada kehidupan di atas air. Terdapat penempatan berasaskan tanah di mana kerajaan negeri merancang untuk membina rumah.

“Selebihnya kita perlu uruskan, dan kita mesti berani memberikan identiti kepada golongan ini. Saya serahkan kepada kerajaan negeri untuk membuat keputusan mengenai perkara ini, tetapi saya harus menghargai inisiatif negeri ini.

“Saya bersetuju dengan Ahli Parlimen lain bahawa perlu ada penyelesaian yang muktamad, sekali-untuk-semua untuk menangani isu kewarganegaraan Sabah yang telah lama wujud.

“Kita perlu ada kepastian berhubung kad IIM13, kad ‘Burung-Burung’, atau kad bancian,” katanya.

Kad Burung-Burung dikeluarkan terutamanya kepada masyarakat terpinggir seperti Bajau Laut dan Suluk di Sabah. Ia sering digunakan untuk menunjukkan status sah dan pemastautin individu di Malaysia, terutamanya bagi mereka yang tidak memiliki dokumen kewarganegaraan rasmi.

Sementara itu, Saifuddin berkata, kerajaan negeri Sabah telah melakukan pelbagai usaha menyelesaikan permasalahan penduduk tanpa kerakyatan namun inisiatif ini tidak dihebahkan secara meluas.

“Kerajaan Sabah terlibat dengan komuniti ini, terutamanya mereka yang ingin berpindah dari kehidupan di atas air. Terdapat penempatan berasaskan tanah di mana kerajaan negeri bercadang untuk membina rumah.

“Bagi mereka yang tidak lagi mahu mencari rezeki dari laut, kerajaan bekerjasama dengan syarikat perladangan termasuk Felda Sahabat untuk menawarkan mereka pekerjaan sebagai penuai. Jika mereka tidak selesa dengan kerja di laut atau di ladang, mereka juga ditawarkan latihan dalam kemahiran lain.

“Anak-anak mereka, yang kadangkala ditemui di tepi jalan, dikumpulkan dan ditempatkan di rumah jagaan, dengan penglibatan dua NGO yang menyediakan asas mengira dan penjagaan kesihatan diri. Inisiatif ini telah dilaksanakan tetapi tidak dihebahkan.

“Yang dihebahkan ialah rumah Bajau Laut dibakar, itu yang mendominasi media. Malang sekali,” katanya.

Ujarnya, selaras dengan Perkara 161E Perlembagaan Persekutuan, pindaan itu telah pun diluluskan oleh Gabenor Sabah dan Sarawak serta Majlis Raja-Raja.

Sementara itu, beliau berkata, pindaan berhubung anak pemastautin tetap yang tidak mendapat kerakyatan mengikut undang-undang tidak akan menjejaskan Orang Asli, anak jati Sabah dan orang asli Sarawak.

Jelasnya, ketiga-tiga kumpulan itu adalah warganegara Malaysia mengikut kuat kuasa undang-undang di bawah Perkara 160(2), Perkara 161A(6)(a) dan Perkara 161A(6)(b) Perlembagaan Persekutuan.

“Terdapat kebimbangan bahawa anak Orang Asli, anak jati Sabah, dan orang asli Sarawak mungkin terjejas apabila frasa ‘penduduk tetap’ dibuang, berpotensi menghalang mereka daripada mendapat kerakyatan melalui penguatkuasaan undang-undang.

“Maklum balas kami adalah seperti yang tertulis dan dijamin dalam Perlembagaan Persekutuan, di mana ia ditakrifkan dengan jelas bahawa Orang Asli, anak negeri Sabah, dan orang asli Sarawak diiktiraf sebagai warganegara Malaysia melalui kuat kuasa undang-undang di bawah Perkara 160(2) bagi Orang Asli, Perkara 161A(6)(a) untuk orang asli Sarawak, dan Perkara 161A(6)(b) untuk orang asli Sabah.

“Mereka adalah warganegara Malaysia mengikut kuat kuasa undang-undang, jadi pindaan berhubung anak pemastautin tetap tidak terpakai kepada tiga kumpulan ini,” katanya.