ADA sesuatu yang terasa berbeza apabila memasuki bandar raya Kuala Terengganu hari ini.

Bagi mereka yang membesar di Terengganu atau pernah berkunjung ke negeri ini sejak tiga dekad lalu, pemandangan Bukit Besar tidak lagi sama seperti dahulu. Tulisan gergasi “Allah Peliharakanlah Terengganu” yang pernah berdiri megah di lereng bukit tersebut kini hanya tinggal kenangan.

Bukan sekadar struktur besi atau mercu tanda biasa, tulisan ikonik itu telah menjadi sebahagian daripada identiti visual negeri yang terpahat dalam ingatan rakyat. Ia menyambut kedatangan pengunjung, menjadi latar ribuan foto kenangan dan paling penting, membawa mesej yang cukup dekat dengan jiwa masyarakat Terengganu.

Selama lebih 30 tahun, ungkapan “Allah Peliharakanlah Terengganu” bukan sahaja menghiasi landskap bandar raya Kuala Terengganu, malah menjadi simbol doa dan harapan agar negeri ini sentiasa berada di bawah rahmat serta perlindungan Allah SWT.

Dibina pada tahun 1991 oleh Jabatan Kerja Raya (JKR), mercu tanda tersebut merupakan antara projek pembangunan yang paling mudah dikenali oleh rakyat Terengganu. Kedudukannya di atas Bukit Besar menjadikannya boleh dilihat dari pelbagai sudut bandar raya termasuk dari Jambatan Sultan Mahmud dan kawasan muara Sungai Terengganu.

Dalam tempoh lebih tiga dekad, mercu tanda itu menyaksikan pelbagai perubahan landskap pembangunan negeri. Ia menjadi saksi kepada pertumbuhan Kuala Terengganu daripada sebuah bandar pesisir pantai kepada bandar raya yang semakin berkembang.

Tidak keterlaluan jika dikatakan tulisan tersebut telah menjadi “wajah rasmi” Kuala Terengganu sebagaimana Menara Berkembar Petronas sinonim dengan Kuala Lumpur atau Jambatan Angkat menjadi ikon baharu bandar raya ini.

Pada Mei 2025, rakyat Terengganu menerima berita yang mengejutkan apabila mercu tanda tersebut dirobohkan.

Ketika itu, kerajaan negeri menjelaskan bahawa struktur asal yang dibina menggunakan keluli telah melebihi jangka hayat penggunaannya dan tidak lagi selamat untuk dikekalkan. Faktor keselamatan menjadi alasan utama yang dikemukakan bagi mengelakkan sebarang risiko kepada orang awam.

Penjelasan tersebut diterima dengan hati yang berat oleh sebahagian besar rakyat kerana mereka memahami bahawa aspek keselamatan tidak boleh dikompromi.

Namun apa yang memberi sedikit kelegaan ketika itu ialah jaminan bahawa sebuah mercu tanda baharu akan dibina bagi menggantikan struktur lama yang dirobohkan. Malah kos pembinaannya dilaporkan dianggarkan sekitar RM5 juta.

Janji tersebut memberi harapan bahawa kehilangan mercu tanda lama hanyalah bersifat sementara.

Kini, hampir setahun selepas perobohan dilakukan, Bukit Besar masih belum dihiasi dengan struktur baharu yang pernah dijanjikan.

Keadaan itu mula menimbulkan pelbagai persoalan dalam kalangan rakyat. Ada yang tertanya-tanya mengenai status projek berkenaan, manakala sebahagian yang lain mahu mengetahui sama ada pembinaan semula masih berada dalam perancangan kerajaan negeri.

Apa yang lebih dirasai ialah kehilangan unsur sentimental yang selama ini menjadi sebahagian daripada pengalaman memasuki Kuala Terengganu.

Ramai anak Terengganu yang pulang ke kampung halaman mengakui mereka masih secara spontan memandang ke arah Bukit Besar untuk melihat tulisan tersebut, sebelum menyedari ia sudah tidak lagi berada di situ.

Bagi pelancong pula, kehilangan mercu tanda itu turut mengubah sedikit pengalaman visual yang selama ini sinonim dengan bandar raya Kuala Terengganu.

Hakikatnya, isu ini bukan sekadar mengenai pembinaan sebuah mercu tanda baharu atau soal kos projek semata-mata.

Apa yang sedang diperkatakan oleh rakyat ialah soal memelihara warisan identiti negeri.

Setiap negeri mempunyai simbol yang membentuk identitinya. Simbol-simbol inilah yang mewujudkan rasa kebersamaan, nostalgia dan kebanggaan dalam kalangan rakyat.

Dalam konteks Terengganu, ungkapan “Allah Peliharakanlah Terengganu” membawa makna yang lebih besar daripada nilai fizikal struktur itu sendiri. Ia menggambarkan falsafah kehidupan masyarakat negeri ini yang dekat dengan agama, menghormati tradisi dan sentiasa meletakkan keberkatan sebagai asas pembangunan.

Atas sebab itu, kerinduan rakyat terhadap mercu tanda tersebut bukanlah sesuatu yang sukar difahami.

Hari ini, persoalan yang bermain dalam fikiran rakyat Terengganu cukup mudah.

Bilakah mercu tanda baharu akan dibina?

Rakyat tidak semestinya menuntut sesuatu yang mewah atau luar biasa. Apa yang mereka harapkan ialah kepastian bahawa simbol yang telah menjadi sebahagian daripada sejarah negeri selama lebih tiga dekad itu akan kembali menghiasi Bukit Besar.

Kerana bagi ramai anak Terengganu, kehilangan mercu tanda “Allah Peliharakanlah Terengganu” bukan sekadar kehilangan sebuah struktur besi.

Ia adalah kehilangan secebis identiti yang selama ini menyambut mereka setiap kali pulang ke tanah kelahiran.