KOTA KINABALU – Keperluan meningkatkan kemahiran digital dalam kalangan belia Sabah tidak boleh dipandang ringan, khususnya menjelang Pilihan Raya Negeri Sabah ke-17 (PRN17).

Pensyarah Kanan Program Hubungan Industri, Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan Universiti Malaysia Sabah (UMS) merangkap Penyelidik Kumpulan GEOPES, Azizan H Morshidi berkata, meskipun pengundi muda Sabah sememangnya celik digital dan aktif di platform dalam talian untuk mengikuti berita politik serta bahan kempen, tahap literasi media mereka masih rendah, terutama keupayaan membezakan kandungan deepfake daripada rakaman sebenar.

“Jika belia Sabah mahu menjadi penjaga demokrasi sebenar, sistem pendidikan negeri perlu memasukkan modul kewarganegaraan digital yang merangkumi etika AI, teknik semakan fakta dan sains di sebalik algoritma.

“Kolej komuniti dan pusat pengajian agama di Tawau, Beaufort dan kawasan pedalaman boleh menganjurkan bengkel praktikal bagi membantu belia meneliti media manipulasi, menggunakan alat pengesahan sumber terbuka dan berbincang tentang implikasi sivik akibat maklumat palsu,” katanya dalam satu kenyataan pada Isnin.

Menurut Azizan, pertaruhan PRN17 adalah sangat besar kerana pengundi muda kini berada di persimpangan antara teknologi dan demokrasi.

“Mereka boleh hanyut dalam naratif manipulatif yang menanam sinis, atau bangkit sebagai juara digital yang menuntut tadbir urus telus serta pembangunan saksama.

“Jalan kedua ini memerlukan bimbingan berterusan daripada ahli akademik universiti, usahawan tempatan dan mentor masyarakat sivil yang mampu menunjukkan penggunaan AI beretika dalam kempen politik dan penyampaian perkhidmatan awam,” ujarnya.

Katanya lagi, dengan menggabungkan automasi berpusatkan manusia, peningkatan kemahiran, peraturan kukuh, kempen beretika dan inovasi dipacu komuniti, Sabah mampu membuktikan bahawa teknologi bukanlah pengganti hubungan manusia tetapi pemangkin yang memperbesarnya.

“Apabila rakyat menuju ke peti undi, mereka bukan sekadar memilih manifesto parti atau pelan infrastruktur, tetapi menentukan bagaimana Sabah akan mengharungi cabaran abad ke-21 dalam automasi, maklumat palsu dan inklusi digital,” katanya.

Azizan mengulas, parti politik dan calon juga berpeluang menetapkan standard lebih tinggi dalam kempen digital dengan melaksanakan inisiatif ikrar awam yang mewajibkan komitmen kepada dasar sifar toleransi terhadap maklumat palsu berasaskan AI serta mendedahkan sebarang penggunaan alat automasi dalam kempen.

“Calon yang menggunakan AI secara sah, misalnya chatbot setempat untuk menjawab soalan pengundi tentang logistik mengundi atau platform automatik bagi mengumpul maklum balas mengenai keutamaan infrastruktur, patut diberi pengiktirafan.

“Memasukkan klausa AI bertanggungjawab dalam manifesto parti bukan sahaja membina kepercayaan awam tetapi menghantar isyarat bahawa kepimpinan masa depan menyanjung teknologi seiring etika,” sarannya.

Beliau turut menekankan peranan organisasi masyarakat sivil, daripada majlis belia hingga gabungan antara agama, untuk menjambatani jurang digital melalui pendekatan berasaskan komuniti.

“Upacara menanam padi bersama atau bengkel kraf tradisional yang mencerminkan kekayaan budaya Sabah boleh diterjemahkan dalam dunia digital, contohnya melalui hackathon awam yang menjemput pasukan Sabah membangunkan aplikasi AI bagi mempromosikan pelancongan, memperkemas rantaian bekalan perikanan atau memetakan tapak warisan luar bandar.

“Inisiatif sebegini bukan sekadar menghasilkan kod, tetapi memupuk kerjasama antara etnik dan memastikan AI menyokong kemakmuran inklusif, bukan menambah ketidaksamarataan,” katanya.