PRESIDEN Pas Tan Sri Abdul Hadi Awang menerusi artikel ‘Negara Menjadi Habuan Kerana Menjatuhkan Kuasa Besar Islam. Apakah Peranannya?‘mengaitkan kejatuhan Khilafah Uthmaniyyah, penjajahan wilayah Islam, pembentukan Israel dan kebangkitan Iran sebagai satu rangkaian sejarah.

Artikel itu membawa mesej bahawa umat Islam menjadi lemah akibat perpecahan, cinta dunia dan pengkhianatan sebahagian pemimpinnya. Iran serta kumpulan penentangan pula digambarkan sebagai barisan utama yang mempertahankan Palestin.

Seruan supaya umat Islam bersatu, membina kekuatan dan membela Palestin mempunyai asas moral yang jelas. Namun, nas agama perlu dibezakan daripada tafsiran sejarah dan pendirian politik manusia.

Kejatuhan ‘Uthmaniyyah lebih kompleks

Khilafah Uthmaniyyah memang dimansuhkan pada 3 Mac 1924, tetapi keruntuhannya bukan berlaku dalam satu malam.

Empayar itu kalah dalam Perang Dunia Pertama pada 1918, kesultanan dimansuhkan pada 1922 dan Republik Turkiye dibentuk pada 1923. Kemerosotannya turut dipengaruhi hutang, kelemahan pentadbiran, kehilangan wilayah, nasionalisme serta persaingan kuasa Eropah.

Pemberontakan Arab yang dibantu British memang memainkan peranan, tetapi tidak semua orang Arab menyokongnya. Menyalahkan keseluruhan kejatuhan kepada ‘pengkhianatan umat Islam’ ialah gambaran sejarah yang terlalu mudah.

Iran bukan satu-satunya pembela Palestin

Iran sememangnya memberikan sokongan kewangan dan ketenteraan kepada Hamas, Jihad Islam Palestin serta Hizbullah. Peranannya tidak boleh dinafikan.

Namun, dakwaan bahawa Iran merupakan satu-satunya negara Islam yang membantu Palestin terlalu mutlak. Negara lain turut menyalurkan bantuan kemanusiaan, perubatan dan kewangan, selain menjadi pengantara rundingan serta menyokong Palestin melalui saluran diplomatik dan undang-undang antarabangsa.

Iran juga mempunyai kepentingan keselamatan, pengaruh serantau dan persaingan geopolitiknya sendiri. Jika Amerika, Israel dan negara Arab dinilai berdasarkan kepentingan mereka, Iran juga mesti dinilai dengan ukuran sama.

Keupayaan mengganggu bukan bererti menguasai

Artikel itu turut mendakwa Iran dan kumpulan sekutunya berjaya menguasai Selat Hormuz serta Bab al-Mandab.

Iran dan Houthi memang mempunyai keupayaan mengancam atau mengganggu perkapalan. Namun, keupayaan menyerang kapal tidak bermakna mereka menguasai sepenuhnya kedua-dua laluan antarabangsa tersebut.

Terdapat juga kekeliruan yang boleh memberikan gambaran Taliban sebagai kelompok Syiah. Taliban sebenarnya beridentiti Sunni dan berakar daripada tradisi Deobandi.

Begitu juga dengan Perang Teluk. Perang Iran–Iraq, pencerobohan Iraq terhadap Kuwait dan pencerobohan Amerika ke atas Iraq mempunyai pencetus serta matlamat berbeza. Kesemuanya tidak boleh dihimpunkan sebagai satu rancangan Sunni–Syiah untuk menjatuhkan Iran.

Perang Ahzab bukan jalan menutup perbahasan

Penggunaan Perang Ahzab sebagai analogi konflik semasa menghasilkan kesan emosi yang kuat. Iran dan kumpulan penentangan dibayangkan sebagai barisan orang beriman, manakala Amerika, Israel serta sekutunya diletakkan sebagai tentera Ahzab.

Analogi ini boleh menyebabkan sesiapa yang mempersoalkan tindakan Iran atau kumpulan bersenjata dianggap lemah iman atau bersama musuh.

Sedangkan seseorang boleh menyokong pembebasan Palestin sambil mempersoalkan strategi peperangan, korban orang awam dan kepentingan politik semua pihak. Sikap kritikal bukan pengkhianatan terhadap Palestin.

“Hizb Allah” bukan pengesahan terhadap parti moden

Istilah Hizb Allah dalam al-Quran membawa maksud kelompok atau golongan yang berpihak kepada Allah. Ia tidak secara khusus merujuk kepada parti politik moden yang mempunyai presiden, logo, ahli dan calon pilihan raya.

Apabila istilah itu diterjemahkan sebagai ‘parti Allah’, parti politik memperoleh bayangan legitimasi ketuhanan. Menyokong parti boleh dianggap menyokong Islam, manakala mengkritiknya dilihat seperti menentang agama.

Hakikatnya, parti Islam tetap organisasi manusia. Ia boleh berjasa, tetapi juga boleh tersilap, gagal dan menyalahgunakan kuasa.

Islam mesti menjadi neraca untuk menilai parti. Parti tidak boleh menjadi ukuran keislaman seseorang.

Hubungan antarabangsa tidak boleh dihukum secara umum

Artikel tersebut turut menyimpulkan bahawa haram menjadikan Amerika Syarikat dan sekutunya sebagai pihak yang dipercayai menjaga keselamatan negara Islam.

Namun, hubungan antarabangsa meliputi diplomasi, perdagangan, teknologi, pendidikan, keselamatan maritim dan pertahanan. Hukum yang begitu luas memerlukan penelitian tentang konteks, maslahat dan mudarat setiap hubungan.

Jika prinsip itu mahu digunakan, semua hubungan kerajaan Islam dengan kuasa bukan Islam perlu dinilai secara konsisten—termasuk hubungan yang pernah diteruskan ketika Pas berada dalam kerajaan Persekutuan.

Palestin bukan milik satu parti

Perjuangan Palestin melangkaui batas negara, mazhab dan parti. Menyokong Palestin tidak bermakna semua tindakan Iran, Hamas, Hizbullah atau mana-mana kerajaan mesti diterima tanpa soal.

Jika cinta dunia dan perebutan kuasa dikatakan melemahkan umat, prinsip itu juga perlu digunakan untuk menilai pemimpin serta parti Islam sendiri.

Sebelum mendakwa membawa kebangkitan Islam sejagat, sesebuah parti perlu membuktikan amanah melalui pentadbiran bersih, ekonomi yang baik, kebajikan rakyat, peluang pekerjaan dan pengurusan sumber yang bertanggungjawab.

Palestin mesti dibela dan penjajahan mesti ditolak. Namun, perjuangan suci tidak boleh digunakan untuk menyucikan mana-mana negara, kumpulan bersenjata atau parti politik.

Nas agama adalah benar. Tafsiran politik manusia tetap wajib diperiksa.